Wat is Scraperfoil?

Een Scraperfoilplaat bestaat uit een stevige ondergrond met een metallic laag en een donkere, meestal zwarte deklaag. Wanneer je over de plaat krast, verwijder je plaatselijk de zwarte laag en wordt de glanzende ondergrond zichtbaar.

Veel Scraperfoilsets zijn voorzien van voorgedrukte hulplijnen. Je volgt deze lijnen met het meegeleverde krasgereedschap. Er bestaan ook blanco krasplaten waarop je zelf een ontwerp kunt tekenen.

Scraperfoil lijkt op graveren, maar er wordt geen metaal uitgesneden. Je verwijdert alleen de dunne donkere bovenlaag.

Wat is het verschil tussen Scraperfoil en scraperboard?

Scraperboard is de algemene naam voor een techniek waarbij een donkere bovenlaag wordt weggekrast om een lichtere laag zichtbaar te maken. Bij traditioneel scraperboard verschijnt meestal een witte of gekleurde ondergrond.

Bij Scraperfoil komt een glanzende metallic laag tevoorschijn. Afhankelijk van de gebruikte plaat kan deze laag goudkleurig, zilverkleurig, koperkleurig of veelkleurig zijn.

Hoe werkt Scraperfoil?

Bij gewoon tekenen voeg je donkere lijnen of kleuren toe. Bij Scraperfoil werk je juist omgekeerd: je verwijdert de donkere laag om lichte, glanzende lijnen te maken.

Een dunne kras geeft een fijne metallic lijn. Wanneer je meerdere lijnen naast elkaar plaatst of een groter vlak wegkrast, wordt er meer folie zichtbaar en wordt dat gedeelte optisch lichter.

De zwarte delen vormen de schaduw. De weggekrabde delen vormen de lichte partijen en accenten.

Stappenplan

1. Bereid je werkplek voor

Werk aan een stevige, vlakke tafel met voldoende verlichting. Leg een werkmat of vel papier onder de Scraperfoilplaat om de tafel te beschermen en de weggekrabde deeltjes op te vangen.

Was en droog je handen voordat je begint. Zo vermijd je vette vingerafdrukken op de donkere of metallic delen.

2. Bekijk het volledige ontwerp

Bestudeer eerst de afbeelding en zoek de belangrijkste vormen, contouren en details.

Bij een voorbedrukte plaat volg je de aangegeven lijnen. Begin niet meteen alle donkere vlakken weg te krassen. Een Scraperfoilafbeelding krijgt juist diepte door het contrast tussen zwarte en metallic delen.

3. Test het krasgereedschap

Maak indien mogelijk eerst een kleine test op een proefstukje of in een onopvallende hoek.

Houd het gereedschap ongeveer zoals een pen. Zoek een hoek waarbij de donkere laag gemakkelijk loskomt zonder dat je diep in de ondergrond snijdt.

4. Begin met de belangrijkste lijnen

Volg eerst enkele duidelijke contouren van het ontwerp. Gebruik lichte, gecontroleerde bewegingen en kras van je lichaam en vingers af.

Je hoeft niet hard te drukken. Meerdere lichte bewegingen geven doorgaans meer controle dan één diepe kras.

5. Werk in kleine gedeelten

Werk steeds aan een beperkt deel van de afbeelding. Zo kun je beter beoordelen hoeveel metallic folie zichtbaar moet worden.

Draai de plaat wanneer dat nodig is. Het is vaak gemakkelijker om de plaat te draaien dan je hand in een ongemakkelijke houding te plaatsen.

6. Voeg schaduw en structuur toe

Gebruik verschillende krasbewegingen om vormen, schaduwen en materialen weer te geven.

Werk rustig en vergelijk regelmatig het bewerkte deel met de rest van de afbeelding. Stop op tijd: een eenmaal weggekrabde laag kun je niet eenvoudig terugplaatsen.

7. Verwijder het krasstof

Veeg losse deeltjes regelmatig voorzichtig weg met een schone, zachte doek of een zachte borstel.

Wrijf niet hard over het oppervlak. Zo voorkom je ongewenste krassen en vingerafdrukken.

8. Controleer het resultaat

Bekijk het werk vanop een kleine afstand. Controleer of de verdeling tussen donkere en glanzende delen in evenwicht is.

Voeg daarna eventueel nog fijne lijnen, stippen of accenten toe.

9. Werk de afbeelding af

Wanneer de afbeelding klaar is, verwijder je alle losse krasdeeltjes. Bewaar het werk vlak en bescherm het tegen krassen.

Een passe-partout en lijst laten het metallic effect mooi uitkomen. Gebruik alleen een fixeermiddel of vernis wanneer de fabrikant van de gebruikte plaat dit uitdrukkelijk aanbeveelt.

Veelgebruikte krastechnieken

Fijne lijnen

Maak fijne lijnen met de punt van het krasgereedschap. Deze techniek is geschikt voor:

• Contouren
• Snorharen
• Haren en veren
• Dunne takjes
• Kleine architecturale details
• Lichtreflecties

Brede lijnen

Houd het gereedschap iets schuiner of gebruik een bredere krastip. Hiermee maak je dikkere lijnen en grotere lichtaccenten.

Arceren

Plaats meerdere evenwijdige lijnen naast elkaar. Hoe dichter de lijnen bij elkaar staan, hoe lichter en glanzender het vlak lijkt.

Arceringen zijn geschikt voor schaduw, vacht, houtstructuur en plooien.

Kruisarceren

Leg een tweede reeks lijnen schuin over een bestaande arcering. Hierdoor ontstaat een dichtere textuur.

Kruisarcering kun je gebruiken voor donkere middentonen, ruwe oppervlakken en gebieden met veel structuur.

Stippelen

Maak kleine stippen door het gereedschap voorzichtig op het oppervlak te plaatsen.

Veel stippen dicht bij elkaar vormen een lichte of drukke textuur. Stippen die verder uit elkaar staan geven een subtieler effect.

Korte richtingstrepen

Korte strepen zijn geschikt voor vacht, gras, bladeren, wolken en water.

Laat de richting van de strepen de vorm van het onderwerp volgen. Hierdoor krijgt de afbeelding meer diepte.

Grotere vlakken openkrassen

Sommige delen van een ontwerp mogen volledig glanzen. Verwijder de bovenlaag dan geleidelijk met korte, overlappende bewegingen.

Werk van klein naar groot. Een te groot weggekrast vlak kan niet gemakkelijk worden hersteld.

Licht, schaduw en contrast

De onbewerkte zwarte laag vormt de donkerste schaduw. Volledig weggekrabde delen vormen de helderste metallic accenten.

Daartussen kun je verschillende tinten nabootsen:

• Veel zwart laten staan voor diepe schaduw
• Enkele fijne lijnen gebruiken voor donkere middentonen
• Dichtere arceringen gebruiken voor lichtere middentonen
• Een vlak bijna volledig openkrassen voor sterk licht
• Kleine volledig glanzende accenten gebruiken voor reflecties

Kras daarom niet automatisch alle voorgedrukte zones volledig weg. Variatie in lijndikte en lijnafstand maakt het resultaat levendiger.

Werken met een voorbedrukte Scraperfoilplaat

Een voorbedrukte plaat is ideaal voor beginners. De belangrijkste lijnen van de afbeelding zijn al aangegeven.

Volg eerst de hoofdlijnen en werk daarna de details af. De voorgedrukte lijnen zijn een hulpmiddel, maar je hoeft niet overal exact dezelfde lijndikte te gebruiken.

Je kunt sommige zones fijn uitwerken en andere delen donker laten om meer contrast te creëren.

Zelf een ontwerp maken

Op een blanco Scraperfoilplaat kun je een eigen afbeelding uitwerken.

Kies in het begin een eenvoudig ontwerp met duidelijke vormen en een sterk contrast. Geschikte onderwerpen zijn:

• Bloemen en bladeren
• Dieren
• Silhouetten
• Mandala’s
• Gebouwen
• Landschappen
• Geometrische patronen
• Initialen en decoratieve letters

Breng het ontwerp zeer licht aan volgens de aanwijzingen van de fabrikant. Druk niet hard met een potlood of ander hulpmiddel, want hierdoor kun je de bovenlaag beschadigen voordat je begint te krassen.

Geschikte Scraperfoilprojecten

• Dierenportretten
• Landschappen
• Bloemen
• Vogels en vlinders
• Architectuur en monumenten
• Fantasiefiguren
• Voertuigen
• Mandala’s
• Geometrische patronen
• Wenskaarten
• Kleine ingelijste kunstwerken
• Eigen illustraties op blanco Scraperfoil

Geschikt voor

Oudere kinderen onder begeleiding, jongeren en volwassenen die graag rustig en nauwkeurig werken. Controleer altijd de leeftijdsaanduiding van de gekozen set.

Gerelateerde technieken

• Scraperboard
• Krasfolie
• Graveren
• Tekenen met pen en inkt
• Arceren en stippelen
• Zentangle
• Foliedecoratie